Ataqatigiinneq – Kalaallit Nunaanni Enterprise Arkitekturi

IKT-imik periusissiami pingaarutilimmik inissisimasoq tassaavoq Kalaallit Nunaanni pisortat ingerlatsiviisa akornanni pitsaanerusumik ataqatigiissitsinissaq – taanna taaneqartartoq Enterprise Arkitektur (EA), uagullu Kalaallit Nunaanni "Ataqatigiinneq"-mik taagugarput. Namminersorlutik Oqartussani danmarkimeersoq OIO EA tunngaviussatut toqqarneqarpoq. OIO Offentlig Information Onlinemut naalisaataavoq, pisortanilu assigiissaarinernut suleriaatsinullu arlalissuarnut tunngasuulluni. 

Enterprise Arkitektur sunaava?

Inuit amerlanersaasa illussanik titartaanerup suunera ilisimavaat. Kisiannili ingerlatsiviit IT-eqarnerlu pineqartillugit arkitekturi sunaava? Enterprise Arkitekturip (EA) ilisarnaatigaa suliffeqarfiup, suliffeqarfiilluunniit arlallit ataqatigiissumik paasineqarnissaat. Ataatsimoortoqatigiit/immikkoortortat ataasiakkaat immikkoortillugit aallunnagit, imaluunniit IT-eqarneq aamma suliffeqarfik aqunneqarneralu immikkoortinnagit suliffeqarfik tamakkiisumik, tassungalu tunngasut tamaasa aaqqissuussamik isigineqartarput – inuit, suliat ingerlanneqarnerat aamma atortulersuutit (atortut, systemit, atortulersuutit il.il) pineqarlutik.

Illoqarfiup ineriartortinneranut assersuussineq
Digitalimik sullissinerup ineriartortinneqarnera, tassungalu atatillugu pisortani IT-eqarnikkut systeminik suliat amerlasuutigut illoqarfimmik ineriartortitsinermut assingupput. Illoqarfigisatsinni suliniutit amerlasuut ingerlanneqarput, immikkualuttullu tamakkerlugit malinnaaviginissaat ajornakusoorpoq. Taamaattumik pilersaarusiornermut tunngavissat pisariaqartinneqartarput, allilerinerup systemillu pitsaasumik ataqatigiinnerusumillu suliarineqarnissaannik qulakkeerinnittussat.

 
Digitalimik sullissinermut atatillugu ilusilersuinermik suliat illoqarfiup pilersaarusiorneqarneranut assersuunneqarsinnaapput, ataatsimoorussamik isumalluutinik atuinissamik taakkulu atorneqarnissaannik pilersaarusiornertut, assersuutigalugu ataatsimoorussamik isumannaallisaanikkut aaqqiissuteqarnissamut.
Ilusilersuinermi pitsaasumi ilisarnaataavoq ilusilersuisup piumasaqaatinik annertuunik amerlasuunillu oqimaaqatigiissumik angusaqarsimanera. Aaqqiissutissani ataasiakkaani atortulersuummut aalajangersimasumut aaqqiissutissatut piumasaqaatit, aamma suliarineqarneranut soorlu piginnaasassatut pataajaatsuunissaanillu piumasaqaatigineqartut amerlasuujukkajuttarput.  Ilutsip (illoqarfimmut pilersaarutip) qulakkiissavaa aaqqissuutissap pineqartup, ataatsimoorussamik pilersaarutip iluani, sumiiffimmi pisariaqartinneqartut naapertorlugit naammassineqarsinnaanissaa.

Aaqqissuussaaneq sunniuteqarluartoq
Sunniuteqarluassappat EA suliffeqarfiup tunngaviusumik aqutsinikkut aamma suliat ingerlanneqartarnerannut politikkiinut ilaasariaqarpoq – tassa aaqqissuussamik pilersaarusiornerit, programinik aamma pingaarnersiuilluni sulianut aqutsinerit, aningaasalersuinikkut pilersaarutit il.il  naligalugit. Tassa EA tassaanngilaq suliniut, suliffeqarfiulli aqunneqarneratut ittumik ataavartumik suliarineqassalluni. Suliffeqarfimmi tunngaviusumik anguniarneqartut suliffeqarfiup iluani tamarmi anguniakkanut tunngaviliisussaaq. Tassa imaappoq suliassat suliniutillu tamarmik tunngaviusumik anguniakkanit aallaaveqassapput. 

EA-mi alloriarneq siulleq tassaavoq suliffeqarfiup iluani maanna pisut qulaajassallugit, tassanngaanniillu sumut ingerlaqqinniarneq erseqqissaavigalugu. Maannakkut pisut qulaajarniarlugit suliffeqarfiup suliaasa ingerlanneqarnerat ilusilersorneqassaaq, aammalu suliat ingerlanneqarneranni teknologi-t systemillu sorliit atorneqarnersut malinnaaviginiarlugit takussutissiorneqassallutik. Maanna pisumit kissaatigisamut ingerlaqqinniarluni pisariaqarpoq ataatsimoorussamik periutsit nassuiaasersorneqarnissaat, assersuutigalugu pisortani suliniutinut ataatsimoorussamik periuseq, imaluunniit ataatsimoorussamik IT-eqarnikkut aaqqiissutissat, kiisalu siunissamut anguniakkap qanoq iliorluni piviusunngortinneqarnissaanut pilersaarusiorneq. Tamanna aamma ataavartumik suliassaavoq, suliffeqarfik avatangiiserpullu allanngorartuartuummata.

EA-mut tunngavissatut atorneqarsinnaasut arlaqarput, oqaatigineqareersutullu Namminersorlutik Oqartussani OIO EA toqqarneqarpoq.